Болашақ ана мен баланы қорғаудағы медициналық патронаждың маңызы
Жүктіліктің алғашқы апталарынан бастап болашақ аналар медицина мамандарының жіті бақылауында болады. Ана мен бала денсаулығын сақтаудың негізгі бағыттарының бірі – медициналық патронаж, яғни медицина қызметкерлерінің үйге барып тексеру жүйесі.
Патронаждық қызмет көрсету жүкті әйелді үй жағдайында профилактикалық тексеруден өткізу кешенін қамтиды. Отбасымен үйреншікті ортада кездесу медбикеге тұрмыстық жағдайды, әлеуметтік ахуалды және болашақ ананың психологиялық күйін объективті бағалауға мүмкіндік береді.
Қалалық емхананың Даму және ерте араласу орталығы бөлімшесінің аға медбикесі Жұлдыз Тұрымованың айтуынша, жүкті әйелмен жұмыс ол есепке тұрған сәттен басталады.
– Әйелдің жүктілігі туралы білген сәттен бастап жұмысқа кірісеміз. Нормативтер бойынша патронаж 12 және 32-апталарда жүргізіледі, бірақ іс жүзінде біз бұл мерзімдерді күтіп отырмаймыз. Егер әйел есепке ерте тұрса, патронаждық медбике оның үйіне бірден барып, отбасымен танысады, тұрмыстық жағдайын бағалайды және ықтимал қауіп-қатерлерді анықтайды, – деп түсіндірді маман.
Медициналық патронаждың басты мақсаты – жүктілік кезіндегі асқынулардың алдын алу және дені сау баланың дүниеге келуіне қолайлы жағдай жасау.
Даму және ерте араласу орталығының медбикесі Гүлдәурен Ағұсованың сөзінше, қауіп-қатер факторларын анықтауға ерекше мән беріледі.
– Медициналық, әлеуметтік және психологиялық факторларды бағалаймыз. Оған анемия, созылмалы аурулардың болуы, зиянды әдеттер, тұрмыстық жағдай немесе әйелдің эмоционалдық күйі жатуы мүмкін. Қажет болған жағдайда бақылауды күшейтіп, кеңес береміз және мамандарға дер кезінде жүгінуге көмектесеміз, – деді ол.
Медицина қызметкерлері жүкті әйелдің алмасу картасын зерттеп, талдау қорытындыларын бақылайды және дәрігер нұсқауларының орындалуын қадағалайды. Дұрыс тамақтануға баса назар аударылады, себебі дұрыс рацион ұрықтың дамуы мен ананың денсаулығында маңызды рөл атқарады. Мысалы, ет өнімдерінің ішінен тек тауық етін тұтынатын болсаңыз, оның құрамындағы пайдалы заттардың жеткілікті болуын қадағалау қажет.
Отбасының әлеуметтік жағдайын бағалау да жұмыстың маңызды бөлігі болып табылады. Мамандар баспана жағдайына, материалдық қамтамасыз етілу деңгейіне және жақындарының қолдауына назар аударады. Қиын өмірлік жағдайлар анықталғанда жұмысқа әлеуметтік қызметтер тартылады.
– Біз әкімдікпен, қайта әлеуметтендіру орталықтары және органдарымен, отбасын қолдау орталығымен тығыз байланыстамыз. Қажет болса, әлеуметтік қызметкерлер мен психологтарды тартамыз. Біздің міндетіміз – тек медициналық бақылау ғана емес, сонымен қатар отбасына кешенді қолдау көрсету, – деп атап өтті Жұлдыз Тұрымова.
Патронаж кемінде екі рет өткізіледі: біріншісі – жүкті әйел есепке тұрғаннан кейін бірден, екіншісі – 32-аптада. Қауіп-қатер факторлары болған жағдайда келу саны артады. Жоғары қауіп тобына 18 жасқа толмаған немесе 35 жастан асқан әйелдер, созылмалы аурулары барлар, акушерлік анамнезі асқынғандар, сондай-ақ қиын әлеуметтік жағдайдағы әйелдер кіреді.
Мамандар патронаждық бақылаудың ана мен баланы қорғау жүйесінде шешуші рөл атқаратынын айтады. Қауіп-қатерді ерте диагностикалау, медициналық сүйемелдеу және әлеуметтік қолдау ананың денсаулығын сақтауға және баланың алғашқы күндерден бастап дұрыс дамуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Арай АХМЕТ,
суретті түсірген Даниил САЕНКО