25 тамыздан бастап атқарушылық іс жүргізу аясында өндірілген алимент қаражаты тек арнайы алименттік банктік шоттарға аударылады
Тамыз айының соңында күшіне енетін өзгерістер алимент төлемдерін аудару тәртібін өзгертеді. Енді банктер мұндай төлемдерді тек алимент алуға арналған арнайы шоттарға ғана аударатын болады. Егер алушы алдын ала осындай шот ашып, оның деректемелерін сот орындаушысына ұсынбаса, қаражат аудару тоқтатылуы мүмкін.
Жеке сот орындаушысы Жансұлу Хамзина жаңа талаптардың неліктен енгізіліп жатқанын және алимент алушылардың қандай шаралар қолдануы қажет екенін түсіндірді.
Оның айтуынша, бұл өзгерістер 25 маусымда қол қойылған «Кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңда көзделген. Жаңа ережелер заңға қол қойылғаннан кейін екі ай өткен соң, яғни 25 тамызда күшіне енеді.
«Банктер енді алимент төлемдерін қарапайым шоттарға аудармайды. Алушы алимент алуға арналған арнайы шот ашып, оның деректемелерін сот орындаушысына ұсынуы тиіс», — деп түсіндірді Жансұлу Хамзина.
Сонымен қатар, ол сот орындаушыларының нақты бір банкті ұсынбайтынын атап өтті.
«Біз белгілі бір банкті арнайы таңдамаймыз, бұл кез келген банк болуы мүмкін. Ең бастысы — банк хабарламасында шоттың алимент төлемдерін қабылдауға арналғаны көрсетілуі тиіс», — дейді спикер.
Шот ашу талаптары банкке байланысты әртүрлі болады. Мысалы, «Halyk Bank»-та алушы сот шешімін немесе алимент алу құқығын растайтын атқарушы құжатты ұсынуы қажет. Ал басқа кейбір банктерде жеке барып жүгінудің өзі жеткілікті.
«Біз бұл мәселені әртүрлі банктерде нақтылап көрдік. Мысалы, Kaspi Bank қазіргі уақытта әлеуметтік шоттарды ашқанымен, алимент төлемдерін қабылдауға арналған арнайы шоттарды әлі ашпайды», — деп атап өтті жеке сот орындаушысы.
Жаңа талаптар тек сот орындаушысы өндіріп алу шараларын жүргізіп жатқан жағдайларға ғана емес, сонымен қатар басқа жағдайларға да қатысты. Егер алиментті жұмыс беруші төлеушінің жалақысынан тікелей аударатын болса, төлемдер міндетті түрде арнайы шотқа түсуі тиіс.
«25 тамыздан бастап жұмыс берушілер алимент төлемдерін қарапайым шоттарға аудара алмайтын болады. Төлем мақсатының коды алимент төлемдеріне сәйкес келуі, ал шоттың өзі дәл сол мақсатқа арналған болуы тиіс», — деп түсіндірді Жансұлу Хамзина.
Арнайы шоттар бұрын да болған, алайда енді оларды пайдалану міндетті сипатқа ие болып отыр.
«Мұндай шоттар бұрыннан бар. Мысалы, «Halyk Bank» бұл қызмет түрін 2019 жылдан бері ұсынып келеді. Көптеген алушылар оларды ыңғайлы болғандықтан және қаражат көзін кез келген уақытта тексеруге мүмкіндік беретіндіктен, бұл шоттарды бұрыннан пайдаланып жүр», — дейді Жансұлу Хамзина.
Арнайы шот алимент төлемдерінің қосымша қорғалуын қамтамасыз етеді. Ол тек алимент алуға арналғандықтан, оған түскен қаражатқа шектеу қойылмайды және оларды алушының басқа қаржылық міндеттемелерін өтеу үшін есептен шығаруға болмайды.
Сонымен қатар, жеке шот алименттің төленгені немесе төленбегені және оның мөлшеріне қатысты даулардың алдын алуға көмектеседі. Барлық аударымдар бөлек тіркеледі және төлемнің нақты мақсаты көрсетіледі.
Тағы бір жиі кездесетін мәселе — бірнеше жыл өткен соң, көптеген алушылар өздерінің атқарушылық іс жүргізуін қай сот орындаушысының жүргізіп жатқанын нақты есіне түсіре алмай қалады. Мұны өзіңіз де анықтай аласыз. Ол үшін атқарушылық іс жүргізуге қатысты «Борышкерлердің бірыңғай тізіліміне» кіріп, атқарушылық құжаттарды іздеу бөлімін ашып, борышкердің ЖСН-ін (жеке сәйкестендіру нөмірін) енгізу қажет. Жүйе істі жүргізіп жатқан сот орындаушысы туралы ақпаратты көрсетеді.
Мұндай шотты тек банк бөлімшесіне жеке барып қана ашуға болады, бұл қызмет қазіргі уақытта онлайн режимде қолжетімді емес. Алушы таңдалған банкке жеке басын куәландыратын құжатпен келуі және банк саясаты талап еткен жағдайда, сот шешімін немесе атқару парағын ұсынуы тиіс. Шот ашылғаннан кейін банк дереу шот деректемелері көрсетілген хабарлама береді. Бұл құжатты мобильді қосымша арқылы PDF пішімінде сақтап, сот орындаушысына жолдауға болады.
Арнайы шотты алдын ала ашып, оның деректемелерін сот орындаушысына уақтылы ұсынған жөн.
Снежанна АЖҒУЖИЕВА,
суретті түсірген
Даниил САЕНКО